Türkçe
English
Oʻzbek
Русский
RFM nima va nega kuchli?
RFM (Relative Fat Mass / Nisbiy Yog' Massasi), faqat bo'y va bel aylanasi nisbatidan tana yog' foizini baholaydigan sodda, ammo kuchli formuladir (Woolcott & Bergman, 2018; Cedars-Sinai). Minglab kishida DXA (oltin standart tana skanerlash) natijalariga qarshi ishlab chiqilgani uchun, aylana o'lchoviga asoslangan boshqa usullarga nisbatan yog' foizini ko'p kishida aniqroq baholaydi. BMI'dan farqli o'laroq mushak va yog'ni ajratadi; US Navy usuliga qaraganda kamroq o'lchov (bo'yin/dumba kerak emas) talab qiladi.
RFM qanday hisoblanadi?
Formula faqat bo'y/bel nisbatini va jinsni ishlatadi. Bo'y va bel bir xil birlikda kiritiladi:
Ayol: RFM = 76 − 20 × (Bo'y ÷ Bel)
Bo'y va bel bir xil birlikda (sm); natija yog' foizidir
Misol: Erkak, bo'y 178 sm, bel 90 sm:
64 − 20 × (178 ÷ 90) = 64 − 39,6 = %24,4 taxminiy yog' foizi. ACE tasnifida erkak uchun bu "o'rtacha" (%18–24) oralig'idadir.
Usul: Woolcott OO & Bergman RN, Scientific Reports, 2018 (DXA'ga qarshi ishlab chiqilgan). Toifa bantlari: Amerika Mashq Kengashi (ACE) — erkak atletik %6–13 / fit %14–17 / o'rtacha %18–24 / semiz ≥%25; ayol atletik %14–20 / fit %21–24 / o'rtacha %25–31 / semiz ≥%32.
RFM'ni to'g'ri ishlatish yo'llari
- Belni to'g'ri o'lcha: RFM to'liq bo'y/bel nisbatiga asoslanadi; bir necha santimetrlik o'lchov xatosi natijani sezilarli o'zgartiradi. Doim bir xil nuqtadan (kindik sathi), och qoringa o'lcha.
- Trend > bitta qiymat: Mutlaq foizdan ko'ra, vaqt o'tishidagi o'zgarish ma'noliroqdir. Haftalik bir xil sharoitda o'lcha.
- US Navy bilan solishtir: Ikki usulni yonma-yon ishlatish (bu saytda tana yog' foizi vositasi bor) bahoni ishonchliroq qiladi.
- Aniqlik uchun DXA: Sportchi yoki klinik aniqlik kerak bo'lsa DXA/BIA kabi o'lchov usullari kerak; RFM bu taxmin.
Ko'p Beriladigan Savollar
RFM, DXA'ga qarshi ishlab chiqilgani uchun aylana-o'lchoviga asoslangan usullar orasida aniqlaridan biridir; shunga qaramay bu taxmin va kishiga qarab bir necha ball chetga chiqishi mumkin. Aniq qiymat uchun DXA yoki bioelektrik impedans (BIA) kerak.
RFM kamroq o'lchov talab qiladi (faqat bo'y+bel; bo'yin/dumba kerak emas) va DXA'ga qarshi ishlab chiqilgan. US Navy usuli ham keng tarqalgan va ishonchli. Ikkalasini birga ishlatib solishtirish eng puxta yondashuvdir.
ACE bo'yicha "fit" oralig'i erkaklarda %14–17, ayollarda %21–24; "o'rtacha/maqbul" erkak %18–24, ayol %25–31. Ayollarda reproduktiv salomatlik uchun kerakli zaruriy yog' erkaklarnikidan yuqoriroqdir.
Ayollarda gormonal va reproduktiv funksiyalar uchun kerakli zaruriy yog' (taxminan %10–13) erkaklarnikidan (%2–5) yuqoriroqdir. Shu sababli bir xil fitness darajasida ham ayollarning sog'lom yog' foizi erkaklarnikidan bir necha ball yuqoriroqdir.
Yog' foizi uchun yo'q — faqat bo'y va bel yetarli. Vazningni kiritsang, vosita qo'shimcha yog' massangni (kg) va yog'siz massangni (kg) hisoblaydi; bu mushak/yog' o'zgarishini kuzatish uchun foydalidir.
RFM bel/bo'y nisbatiga bog'liq bo'lgani uchun, bel aylanasini kichraytirish (kaloriya balansi, oqsil+tolaga boy ovqatlanish, kuch + kardio, uyqu) yog' foizini pasaytiradi. Mushak massasini saqlash, yo'qotishning yog'dan bo'lishini ta'minlaydi.