SCOFF nedir?
SCOFF, yeme bozukluklarını (özellikle anoreksiya nervoza ve bulimiya nervoza) ön taramak için geliştirilmiş, yalnızca 5 evet/hayır sorusundan oluşan kısa ve validasyonlu bir ankettir (Morgan, Reid & Lacey, 1999). Adı, İngilizce soruların baş harflerinden gelir (Sick, Control, One stone, Fat, Food). Amacı tanı koymak değil; hızlıca "bir uzman değerlendirmesi gerekli mi?" sorusuna yön vermektir. Kısalığı ve pratikliği sayesinde birinci basamak ve tarama amacıyla yaygın kullanılır.
Nasıl puanlanır?
Her "Evet" yanıtı 1 puandır; "Hayır" 0 puan. Toplam skor 0 ile 5 arasındadır:
Toplam ≥ 2 → uzman değerlendirmesi önerilir
Kaynak: Morgan JF, Reid F, Lacey JH, "The SCOFF questionnaire: assessment of a new screening tool for eating disorders", BMJ, 1999. Eşik: 2 ve üzeri skor, ileri değerlendirme için duyarlı bir işarettir. Bu araç bilgilendirme amaçlıdır ve tanı koymaz.
Risk çıktıysa ne yapmalı?
- Bunun bir tanı olmadığını hatırla: Yüksek skor yalnızca "değerlendirilmen yararlı olabilir" demektir.
- Bir uzmana başvur: Hekim, psikiyatrist, klinik psikolog veya yeme bozuklukları konusunda deneyimli bir diyetisyen ile görüş.
- Ertelemekten çekinme: Yeme bozukluklarında erken destek, iyileşme şansını belirgin artırır.
- Yalnız değilsin: Güvendiğin birine açılmak ve destek istemek güçlü bir adımdır.
- Acil bir durumda (kendine zarar verme düşüncesi, ciddi fiziksel belirti) vakit kaybetmeden 112'yi ara veya en yakın acile başvur.
Sık Sorulan Sorular
Hayır. SCOFF bir tarama testidir; yalnızca bir yeme bozukluğu açısından uzman değerlendirmesinin yararlı olup olmayacağını gösterir. Tanı, ancak bir sağlık uzmanının kapsamlı değerlendirmesiyle konur.
SCOFF'ta 2 ve üzeri skor, ileri değerlendirme için anlamlı bir işaret kabul edilir. Bu eşik anoreksiya ve bulimiya taramasında duyarlıdır; ancak kesinlik için profesyonel görüşme gerekir.
Düşük skor sorun olmadığını kesinleştirmez. Tarama testleri her durumu yakalamaz. Yemek, kilo veya beden algınla ilgili sürekli sıkıntın varsa skorundan bağımsız olarak bir uzmana danış.
Başlıcaları anoreksiya nervoza (aşırı kısıtlama ve kilo korkusu), bulimiya nervoza (tıkınma ve telafi davranışları) ve tıkınırcasına yeme bozukluğudur. Her biri ciddidir ve tedavi edilebilir; erken destek önemlidir.
Yemek, kilo ya da beden algısıyla ilgili endişesi olan herkes bir farkındalık aracı olarak kullanabilir. Özellikle kısıtlama, tıkınma, kusma veya yoğun kilo/şekil kaygısı olanlar için yararlıdır.
Evet. Tüm hesaplama tarayıcında yapılır; yanıtların bir sunucuya gönderilmez veya kaydedilmez. Sonucu yalnızca sen görürsün.